Carolus den Blanken

Ondanks zijn kijk op de uitgeversbusiness stuurt de schrijver zijn manuscript Marokkaans Fruit toch op.  Hij fantaseert reeds dat het een bestseller wordt, maar komt gaandeweg zichzelf tegen. Ofschoon dit boek apart gelezen kan worden, vormt het met de roman Marokkaans Fruit een tweeluik, alhoewel het geen vervolg op dat verhaal is.

De lezer die mij vandaag mailt, heeft mijn roman Marokkaans Fruit gelezen en schrijft dat het boek hem heeft verrast. Hij had op grond van de titel iets anders verwacht en was daarna op mijn website verder gaan kijken. Zijn vraag was waarom mijn boeken niet bij een uitgever lagen. Ik schrijf terug dat ik daar nooit zo mee bezig ben geweest, dat mijn boek over lucide dromen als paperback is verschenen, maar dat ik later geen noodzaak zag om mij te laten ringeloren door redacteuren en uitgevers. Zijn antwoord komt nog dezelfde avond: ‘Waarom stuurt u Marokkaans Fruit niet naar een literaire uitgever?’ Ik staar ernaar en denk: ‘Wat heb ik je uitgelegd?’ Ik wil antwoorden: ‘Geen behoefte aan.’ Was dat eigenlijk waar? Thee. Bijna alles wat niet onmiddellijk opgelost hoeft te worden, verbetert bij mij door thee. Niet doordat ik daarna het antwoord weet, maar doordat ik rustig kan constateren dat ik het niet weet.

Een persoonlijk verhaal over een groep Marokkaanse jongens in een Utrechtse volkswijk.  Over opgroeien, cultuurverschillen, vriendschap en gemiste kansen.

Mijn lichaam is teruggekeerd van een vakantie in Marokko, maar mijn geest vertoeft er nog steeds. Bij het verlaten van het tankstation waar ik heen gelopen ben om een pakje shag te kopen, staat een kluit Noord-Afrikaanse jongens van rond de veertien'. 'Alles goed met u, meneer?’ vragen ze. ‘Met mij gelukkig wel, en met jullie?’ opper ik. Van alle kanten wordt beaamd dat het leven op deze zondag hen ook toelacht. Ik zeg dat ik net terug ben van een bezoek aan het land van hun ouders, en dat het daar een stuk zonniger is dan hier. Deze uitspraak vangt hun aandacht en met mij oplopend vragen ze honderduit over mijn ervaringen. Van de knapen neem ik iets verderop afscheid met de frase dat ze maar eens een keertje moeten langskomen, dat ik een computer heb waarop ze spelletjes kunnen doen. Daarvan zou toch niks van terechtkomen, denk ik, omdat ze niet eens weten waar ik woon. Maar daarin heb ik mij danig vergist. Nog geen tien minuten thuis gaat de bel en staat het stel op de galerij. Er is natuurlijk na mijn uitnodiging geen ontkomen meer aan. Ik vorder wel dat ze hun schoenen uitdoen.

Persoonlijke ontmoetingen met gewone mensen, straatjongens, families en vrienden.  Een boek over gastvrijheid, cultuurverschillen, armoede en onverwachte vriendschappen.

Ik bevind mij hoog in de bergen van El Jarmeous. Bij mijn entree in het dal heb ik een waterput bespeurd die volgens het plakkaat erop door Unicef geslagen is, wat mij het gevoel geeft dat ik aan het einde der wereld vertoef. Het is de geboortestreek van Muhammad Abdelkrim El Khattabi die begin vorige eeuw zijn vrijheidsstrijd met de koloniale machthebbers uitvocht. Ik ben op uitnodiging van mijn Marokkaanse buurman Saïd. Mijn kennis is ziek en mocht met behoud van uitkering een jaar naar zijn geboorteland om daar psychische steun te zoeken. Nu blijkt de Marokkaanse overheid over zijn terugkeer moeilijk te doen omdat hij al acht maanden in zijn geboorteland vertoeft. Omstandig heeft hij mij telefonisch de situatie uiteengezet en om hulp gevraagd. Ik leg hem uit dat hij maximaal negen maanden weg kan blijven, ongeacht wat de uitkeringsinstantie hem verteld heeft. ‘Blijf je langer, dan verspeel je het recht in Nederland terug te komen’, antwoord ik. Dat hebben ze hem niet verteld bij het genereuze aanbod tot herstel in zijn vaderland.

Herinneringen aan het Utrecht van de jaren vijftig en zestig.  Een persoonlijk tijdsbeeld over familie, straatleven, armoede en het opgroeien in een arbeidersgezin.

Er zijn veel winkeltjes en bedrijfjes. Bij de slagerij op de hoek stoppen wagens van het abattoir en dragen mannen met over hun hoofden een soort Ku Klux Klan-kap met uitloop naar de schouders kadavers van koeien, varkens en dergelijke de winkel binnen. De vleeswaar wordt aan grote haken in de etalage gehangen. Aan de rand van de buurt bevindt zich een machinewerkplaatsje. Arbeiders in vettige overalls staan er te lassen, en op ijzeren onderdelen in te beuken. Aan de overkant ervan ligt een gasfabriek. De wijk wordt deels door de Wittevrouwensingel omlijst. De gevangenis ‘Wolvenplein’ is er heel strategisch ook door omringd. Recht er tegenover de firma ‘Takken’. De buurt loopt voor kolen hierheen.

Vervolg op Rug recht houden.

Herinneringen aan het Utrecht van de jaren zestig. Over school, werk, muziek, films en de eerste stappen naar volwassenheid. Dit deel draagt meer het karakter van een Bildungsroman.

Nog bijna voordat vader de bodem van zijn nieuwe onderkomen bereikt, ligt de rekening van de firma A. voor zijn begrafenis al in de bus. Vijfhonderdtweeënzestig gulden en dertig cent. De pastoor stond ook razendsnel op de stoep om de kosten van de uitvaartmis te incasseren. De bakker, die ik nog niet zo lang geleden in mijn vrije tijd hielp, blijft treuzelen nadat hij het brood op het gangkastje heeft gelegd. Het is de gewoonte dat de bestelling in zijn boekje opgeschreven wordt, en zaterdags de eindafrekening volgt. Nu twijfelt hij. ‘Bang dat hij zijn centen niet krijgt’, zegt moeder. Respectloos vind ik het allemaal. Na vaders dood ben ik niet één keer het graf gaan bezoeken. Wat moet ik daar? Kletsen tegen een steen, terwijl ik weet dat eronder zijn lichaam langzamerhand door wormen en allerlei ander ongedierte opgegeten wordt?

Dick staat naast de krat en zijn uiterlijk is nogal eigenaardig. De broek is op verschillende plaatsen gescheurd en heeft blijkbaar aan iemand toebehoord die twee koppen groter was dan hij. Hij draagt een vest waarvan op twee na alle knopen verdwenen zijn. Er steekt een overhemd uit dat al een maand in gebruik lijkt. Ter afronding van zijn plunje heeft hij een voor hem te lange jas, die, afgaand op de algemene indruk, uit een grijs verleden stamt. Het wordt als een goede gewoonte beschouwd om de dag te beginnen met het wassen van gezicht en handen. Dick vindt zoiets niet nodig. Hij heeft geen bijzondere hekel aan vuil en acht het niet nodig om donkere strepen op gezicht en handen te verwijderen. Ondanks zijn smoezelig uiterlijk en vodden is er toch iets aan Dick dat hem aantrekkelijk maakt. Gewassen en goed gekleed zou hij er beslist knap uitzien. Sommige van zijn metgezellen zijn sluw, en hun gezichten wekken scepsis op. Dick heeft een openhartige, ongecompliceerde manier van doen, die hem geliefd maakt.

'Ben je hier gekomen voor de heer Rockwell?' vraagt hij uiteindelijk, opkijkend van zijn schrijven. ‘Ja,’ zegt Dick. 'Heeft hij je gezegd te komen?' ‘Ja.’ 'Wat was het dat je vertelde over komen werken?' 'Ik zei dat ik
hier ben gekomen om te werken.' ‘Wie heeft je aangesteld?’ ‘De heer Rockwell.’ 'Oh, is dat zo! Hoeveel krijg je voor je waardevolle diensten?' 'U bent ontzettend beleefd om mijn diensten als waardevol te bestempelen,' zegt Dick. ‘Ik hoop
dat dit het geval zal zijn.’ ‘Je hebt mijn vraag niet beantwoord.’ 'Ik heb er geen probleem mee u dat te vertellen. Ik krijg tien dollar per week.' ‘Tien dollar per week!’ herhaalt de boekhouder met een minachtend lachje. 'Verwacht je dat je dat waard bent?' 'Nee, dat doe ik niet', zegt Dick eerlijk. ‘Dat doe je niet?’ antwoordt de ander onzeker. 'Nou, je bent bescheidener dan ik dacht. Waarom krijg je dan zoveel?' Dick antwoordt: ‘Wellicht vertelt de heer Rockwell het u wanneer u hem vraagt dat u dit heel graag wilt weten, en niet van uw nachtrust kunt genieten indien u hier niet achter komt.'